Khi bước vào mùa đông, nhiệt độ môi trường giảm mạnh kết hợp với độ ẩm cao khiến sức đề kháng của đàn gà suy giảm đáng kể. Đây cũng là thời điểm các bệnh về đường hô hấp như hen khẹc, viêm phế quản, CRD hay Newcastle dễ bùng phát và lây lan nhanh trong đàn. Nếu không có biện pháp chăm sóc phù hợp, người chăn nuôi có thể đối mặt với tình trạng gà chậm lớn, giảm tỷ lệ đẻ trứng, hao hụt số lượng và tăng chi phí điều trị.
Vì vậy, việc áp dụng đúng cách nuôi gà trong mùa đông để không bị lạnh và mắc bệnh hô hấp là yếu tố quan trọng giúp đàn gia cầm phát triển khỏe mạnh, duy trì năng suất và hạn chế rủi ro kinh tế. Từ việc giữ ấm chuồng trại, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng cho đến công tác phòng bệnh đều cần được thực hiện đồng bộ và khoa học.
Tầm quan trọng của việc giữ ấm cho gà vào mùa đông
Theo nguồn trích dẫn từ LUCK8, gà là loài gia cầm có khả năng chịu lạnh kém hơn nhiều loại vật nuôi khác. Khi nhiệt độ xuống thấp, cơ thể gà phải tiêu hao nhiều năng lượng để duy trì thân nhiệt. Nếu không được giữ ấm đúng cách, gà sẽ dễ bị stress, giảm ăn, giảm tăng trọng và dễ mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Đặc biệt, gà con và gà đẻ là hai nhóm nhạy cảm nhất với thời tiết lạnh. Gà con chưa hoàn thiện khả năng điều hòa thân nhiệt, trong khi gà đẻ cần nhiều năng lượng để duy trì sản lượng trứng. Chỉ cần môi trường sống thay đổi đột ngột, đàn gà có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Do đó, người chăn nuôi cần chủ động chuẩn bị chuồng trại và xây dựng chế độ chăm sóc hợp lý ngay từ đầu mùa lạnh để hạn chế tối đa thiệt hại.
Kỹ thuật cải tạo và giữ ấm chuồng trại cho gà
Chuồng nuôi đóng vai trò như lớp bảo vệ đầu tiên giúp đàn gà chống chọi với thời tiết khắc nghiệt. Một chuồng trại được thiết kế hợp lý sẽ giúp ổn định nhiệt độ, giảm độ ẩm và hạn chế gió lùa.
Che chắn chuồng trại kín gió nhưng vẫn thông thoáng
Gió lạnh là nguyên nhân khiến gà dễ mắc các bệnh về đường hô hấp. Người nuôi nên dùng bạt, nilon hoặc tấm chắn để che kín các hướng gió mạnh, đặc biệt là phía Bắc và Đông Bắc.
Tuy nhiên, chuồng nuôi không nên bị bịt kín hoàn toàn vì sẽ làm khí độc tích tụ bên trong. Phân gà và lớp độn chuồng lâu ngày sẽ sinh ra khí Amoniac gây kích ứng đường hô hấp, làm gà bị khó thở và giảm sức đề kháng.
Giải pháp tốt nhất là che kín phía dưới và để hở một khoảng nhỏ phía trên mái nhằm đảm bảo không khí được lưu thông tự nhiên.
Sử dụng đèn sưởi hiệu quả cho đàn gà
Theo nguồn tham khảo từ những người tham gia Đá gà LUCK8, đối với gà con hoặc những ngày rét đậm, việc sử dụng đèn sưởi là rất cần thiết. Các loại đèn hồng ngoại hoặc bóng úm chuyên dụng có khả năng giữ nhiệt ổn định và tiết kiệm điện năng.
Nhiệt độ lý tưởng cần duy trì:
- Gà con tuần đầu: khoảng 30–32 độ C.
- Gà từ 2–4 tuần tuổi: 26–29 độ C.
- Gà trưởng thành: 18–22 độ C.
Người nuôi nên quan sát phản ứng của gà để điều chỉnh nhiệt độ phù hợp. Nếu gà tụ tập dưới bóng đèn nghĩa là đang bị lạnh, còn nếu đứng tản xa bóng đèn là nhiệt độ quá nóng.
Giữ nền chuồng luôn khô ráo và sạch sẽ
Nền chuồng ẩm ướt là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển. Đây cũng là nguyên nhân khiến bệnh hô hấp bùng phát mạnh vào mùa đông.
Người nuôi nên sử dụng trấu, mùn cưa hoặc rơm khô làm lớp độn chuồng với độ dày từ 10–15cm để giữ nhiệt cho chân gà. Thường xuyên đảo trấu và thay mới khi xuất hiện mùi hôi hoặc độ ẩm cao.
Chế độ dinh dưỡng giúp gà tăng sức đề kháng
Dinh dưỡng hợp lý là chìa khóa quan trọng trong cách nuôi gà trong mùa đông để không bị lạnh và mắc bệnh hô hấp. Khi thời tiết lạnh, cơ thể gà cần nhiều năng lượng hơn để duy trì thân nhiệt.
Tăng cường thức ăn giàu năng lượng
Người nuôi nên bổ sung thêm ngô, cám gạo hoặc các loại thức ăn giàu tinh bột để giúp gà tạo nhiệt tốt hơn. Có thể tăng khẩu phần ăn khoảng 10–15% so với ngày thường.
Ngoài ra, nên cho gà ăn vào những thời điểm ấm nhất trong ngày để tăng khả năng tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng.
Bổ sung vitamin và chất điện giải
Các loại vitamin A, C, D, E cùng chất điện giải giúp tăng cường hệ miễn dịch và giảm stress do thời tiết lạnh gây ra.
Định kỳ bổ sung men tiêu hóa cũng giúp gà hấp thụ thức ăn tốt hơn, hạn chế hiện tượng tiêu chảy và suy nhược cơ thể.
Đảm bảo nguồn nước uống sạch cho gà
Vào mùa đông, nhiều hộ chăn nuôi thường quên việc cung cấp đủ nước cho đàn gà. Thực tế, nếu thiếu nước, gà sẽ giảm ăn và nhanh suy yếu.
Nên sử dụng nước sạch, hạn chế để nước quá lạnh. Trong những ngày rét đậm, có thể dùng nước hơi ấm để giúp gà giữ nhiệt tốt hơn.
Phòng ngừa bệnh hô hấp cho gà mùa lạnh
Bệnh hô hấp là nhóm bệnh nguy hiểm nhất đối với gia cầm trong mùa đông. Chúng có khả năng lây lan nhanh và gây thiệt hại lớn nếu không xử lý kịp thời.
Tiêm phòng đầy đủ theo lịch
Tiêm vaccine đúng thời điểm là biện pháp hiệu quả nhất giúp đàn gà chống lại các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Một số vaccine quan trọng cần được thực hiện đầy đủ gồm:
- Newcastle.
- Viêm phế quản truyền nhiễm IB.
- Cúm gia cầm.
- Gumboro.
- CRD.
Ngoài ra, cần tuân thủ đúng hướng dẫn của cán bộ thú y để đạt hiệu quả phòng bệnh tối ưu.
Vệ sinh sát trùng chuồng trại định kỳ
Chuồng nuôi cần được phun sát trùng 1–2 lần mỗi tuần bằng các dung dịch chuyên dụng nhằm tiêu diệt vi khuẩn và virus gây bệnh.
Đồng thời, khu vực xung quanh chuồng cũng cần được phát quang, giữ sạch sẽ để hạn chế mầm bệnh phát triển.
Nhận biết sớm dấu hiệu bệnh hô hấp
Người nuôi cần quan sát đàn gà thường xuyên để phát hiện kịp thời các biểu hiện bất thường như:
- Gà ủ rũ, xù lông.
- Thở khò khè, há mỏ.
- Chảy nước mũi, nước mắt.
- Ăn ít hoặc bỏ ăn.
- Tụ tập gần nguồn nhiệt.
Khi phát hiện gà bệnh, cần nhanh chóng cách ly để tránh lây lan cho cả đàn.
Những sai lầm thường gặp khi nuôi gà mùa đông
Đóng kín chuồng trại hoàn toàn
Nhiều người nghĩ rằng càng kín thì càng ấm. Tuy nhiên, việc thiếu thông gió sẽ làm khí độc tích tụ khiến gà dễ mắc bệnh hơn.
Không kiểm soát độ ẩm
Chuồng nuôi quá ẩm là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển. Vì vậy cần thường xuyên kiểm tra lớp độn chuồng.
Cho gà uống nước lạnh
Nước lạnh khiến gà giảm thân nhiệt nhanh và dễ bị cảm lạnh. Đây là sai lầm khá phổ biến vào mùa đông.
Câu hỏi thường gặp về nuôi gà mùa đông
Nên bật đèn sưởi cho gà vào thời điểm nào?
Nên bật đèn sưởi vào ban đêm hoặc những ngày nhiệt độ xuống thấp dưới 18 độ C.
Gà bị khò khè nên xử lý ra sao?
Cần cách ly gà bệnh, giữ ấm chuồng và sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.
Có nên thả gà ra ngoài vào mùa đông?
Chỉ nên cho gà vận động khi trời có nắng ấm, tránh thời điểm sáng sớm hoặc tối muộn.
Mùa đông là giai đoạn nhạy cảm đối với chăn nuôi gia cầm, đặc biệt là các mô hình nuôi với mật độ lớn. Việc áp dụng đúng cách nuôi gà trong mùa đông để không bị lạnh và mắc bệnh hô hấp sẽ giúp đàn gà duy trì sức khỏe ổn định, tăng trưởng tốt và hạn chế thiệt hại do dịch bệnh gây ra.
Từ khâu cải tạo chuồng trại, giữ ấm, bổ sung dinh dưỡng đến công tác phòng bệnh đều cần được thực hiện cẩn thận và đồng bộ. Khi chủ động chuẩn bị tốt ngay từ đầu mùa lạnh, người chăn nuôi sẽ giảm đáng kể rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh tế trong suốt quá trình nuôi gà.
