Lịch sử giải đấu EURO là bức tranh toàn cảnh phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của bóng đá châu Âu trong hơn sáu thập kỷ qua. Từ một giải đấu khiêm tốn, EURO đã trở thành sân chơi danh giá bậc nhất cấp đội tuyển quốc gia, quy tụ những nền bóng đá hàng đầu và sản sinh vô số khoảnh khắc kinh điển. Bài viết này sẽ cùng bạn nhìn lại hành trình hình thành, phát triển và các dấu mốc quan trọng làm nên tên tuổi của EURO.
Tổng quan về giải đấu EURO
Theo 98Win, EURO có tên đầy đủ là Giải vô địch bóng đá châu Âu UEFA (UEFA European Championship), do Liên đoàn bóng đá châu Âu tổ chức. Giải đấu ra đời nhằm xác định đội tuyển mạnh nhất châu lục và thúc đẩy sự giao lưu, cạnh tranh, nâng cao chất lượng bóng đá giữa các quốc gia châu Âu.
- Tên gọi: Ban đầu là Cúp các quốc gia châu Âu, chính thức mang tên EURO từ năm 1968.
- Năm thành lập: 1960, dựa trên ý tưởng của Henri Delaunay – Tổng thư ký Liên đoàn bóng đá Pháp. Chiếc cúp cũng được đặt theo tên ông.
- Tần suất tổ chức: 4 năm một lần, xen kẽ World Cup.
- Số đội tham dự vòng chung kết:
- 1960–1980: 4 đội
- 1980–1992: 8 đội
- 1996–2012: 16 đội
- 2016–2024: 24 đội
- Mục tiêu: Tìm ra nhà vô địch châu Âu và nâng tầm chất lượng bóng đá khu vực.
Khám phá lịch sử giải đấu EURO
Lịch sử EURO gắn liền với quá trình mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng chuyên môn. Từ 4 đội ban đầu, giải đấu đã cải tiến thể thức, luật thi đấu và ứng dụng công nghệ hiện đại, trở thành biểu tượng bóng đá châu Âu.
1960: EURO đầu tiên – Khởi nguồn lịch sử
EURO 1960 tổ chức tại Pháp với 4 đội xuất sắc nhất vòng loại. Đây là lần đầu tiên các đội tuyển châu Âu có giải đấu riêng cấp châu lục.
- Nhà vô địch: Liên Xô, thắng Nam Tư 2–1 trong trận chung kết.
- Điểm nhấn: Thủ môn huyền thoại Lev Yashin góp phần quyết định chức vô địch.
- Đặc điểm: Nhiều đội bóng lớn còn hoài nghi về giá trị giải đấu.
1964–1976: Giai đoạn định hình và thống trị
Giai đoạn này chứng kiến sự trỗi dậy của các nền bóng đá lớn và những khoảnh khắc mang tính biểu tượng.
- 1964: Tây Ban Nha vô địch trên sân nhà.
- 1968: Ý đăng quang sau trận chung kết đá lại – kỳ EURO đầu tiên mang tên chính thức.
- 1972: Tây Đức thể hiện sức mạnh vượt trội, giành chức vô địch thuyết phục.
- 1976: Tiệp Khắc lên ngôi nhờ loạt luân lưu lịch sử và cú sút “Panenka” đi vào huyền thoại.
1980–1992: Thời kỳ của những huyền thoại
Theo tin tức 98Win, EURO bước sang giai đoạn mới với 8 đội và thể thức vòng bảng, đồng thời sản sinh nhiều huyền thoại bóng đá.
- 1984: Pháp vô địch với phong độ ghi bàn kỷ lục của Michel Platini.
- 1988: Hà Lan đăng quang, nổi bật với siêu phẩm vô lê của Marco van Basten.
- 1992: Đan Mạch tạo nên câu chuyện cổ tích, lên ngôi dù chỉ là đội thay thế.
1996–2012: Mở rộng và kỷ nguyên chiến thuật
Từ năm 1996, EURO nâng số đội lên 16, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ về chiến thuật và tổ chức.
- 1996: Đức vô địch nhờ bàn thắng vàng.
- 2000: Pháp đăng quang nhờ thế hệ vàng với Zinedine Zidane.
- 2004: Hy Lạp gây sốc với lối chơi phòng ngự kỷ luật.
- 2008 & 2012: Tây Ban Nha thống trị với triết lý tiki-taka, mở ra kỷ nguyên kiểm soát bóng.
2016–2024: EURO hiện đại và công nghệ
EURO bước vào thời kỳ hiện đại với 24 đội, giải đấu đa dạng và cạnh tranh hơn.
- 2016: Bồ Đào Nha lần đầu vô địch sau trận chung kết kịch tính.
- 2020: Giải đấu diễn ra trên nhiều quốc gia, Ý vô địch sau loạt luân lưu.
- 2024: EURO tổ chức tại Đức, Tây Ban Nha giành chức vô địch, khẳng định vị thế hàng đầu châu lục.
Những kỷ lục làm nên tên tuổi của EURO
Trong suốt lịch sử, EURO ghi nhận nhiều kỷ lục ấn tượng:
- Đội vô địch nhiều lần nhất: Đức và Tây Ban Nha.
- Đội vào chung kết nhiều nhất: Đức.
- Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất một kỳ EURO: Michel Platini (1984).
- Thủ môn xuất sắc nhiều kỳ: Gianluigi Donnarumma (EURO 2020).
- Huấn luyện viên nhiều trận đấu nhất: Joachim Löw.
Nhìn lại lịch sử giải đấu EURO, có thể thấy đây không chỉ là hành trình của những danh hiệu, mà còn là câu chuyện về sự tiến hóa của bóng đá châu Âu. Mỗi kỳ EURO mang đến giá trị mới, góp phần định hình diện mạo bóng đá thế giới và để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người hâm mộ.
